İsmet Buyruk, Basel Action Network (BAN) verilerine göre 2025 yılında Avrupa Birliği ülkelerinden Türkiye’ye 503 bin ton plastik atık gönderildiğini belirterek, rakamların çevre politikaları açısından ciddi biçimde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Buyruk, 2024 yılında 426 bin ton olan AB kaynaklı plastik atık miktarının 2025’te 503 bin tona yükseldiğini, böylece sadece bir yılda yaklaşık 77 bin ton ve yüzde 18 oranında artış yaşandığını ifade etti.

Almanya verilerine de dikkat çeken Buyruk, Almanya’nın 2025 yılında toplam 814 bin ton plastik atık ihraç ettiğini, bunun 154 bin tonunun Türkiye’ye gönderildiğini kaydetti. Buna göre Almanya’nın plastik atık ihracatının yaklaşık yüzde 19’u Türkiye’ye geldi. Daha çarpıcı olanın ise artış olduğunu belirten Buyruk, Almanya’dan Türkiye’ye gönderilen plastik atığın 2024’te 72 bin ton iken 2025’te 154 bin tona çıktığını, yani bir yılda iki katın üzerinde arttığını vurguladı.

İngiltere’nin verilerinin de benzer bir tablo ortaya koyduğunu ifade eden Buyruk, İngiltere’nin 2025 yılında 675 bin ton plastik atık ihraç ettiğini, bunun 139 bin tonunun Türkiye’ye gönderildiğini söyledi. BAN verilerine göre Türkiye’nin, 2025 yılında İngiltere’nin en fazla plastik atık gönderdiği ülke konumunda bulunduğunu belirtti.

“Her Ton Atığın Akıbeti Açıklanmalı”

Plastik atıkların geri dönüştürülmesinin önemli olduğunu ancak bunun başka ülkelerin atık yükünün Türkiye tarafından üstlenilmesi anlamına gelmemesi gerektiğini belirten İsmet Buyruk, Türkiye’ye getirilen her ton plastik atığın hangi ülkeden geldiğinin, hangi tesise gönderildiğinin, ne kadarının geri dönüştürüldüğünün ve geri dönüştürülemeyen bölümün nasıl bertaraf edildiğinin kamuoyuna açıklanması gerektiğini söyledi.

Buyruk, özellikle plastik atıkların kontrolsüz depolanması veya yakılmasının toprak ve su kaynaklarının kirlenmesi, mikroplastiklerin doğaya yayılması ve tarımsal üretim alanlarının zarar görmesi gibi riskler taşıdığını ifade ederek, geri dönüşüm tesislerinin yoğun olduğu bölgelerde toprak, hava ve su kalitesinin düzenli ve bağımsız şekilde ölçülmesi çağrısında bulundu.

“Öncelik Türkiye’nin Kendi Atığı Olmalı”

Türkiye’nin geri dönüşüm kapasitesinin öncelikle kendi şehirlerinde oluşan atıkların ekonomiye kazandırılması için kullanılması gerektiğini dile getiren Buyruk, kaynağında ayrıştırmanın yaygınlaştırılması, belediyelerin altyapısının güçlendirilmesi, depozito ve geri kazanım sistemlerinin etkinleştirilmesi ve kaçak döküm ile yakmaya karşı caydırıcı yaptırımlar uygulanması gerektiğini söyledi.

İsmet Buyruk, plastik atık ithalatında sıkı kalite kriterleri, tüm atık sürecinin dijital olarak izlenebilir olması, ülke-miktar-tür ve geri dönüşüm oranlarının düzenli olarak açıklanması ve geri dönüşüm tesislerinin çevresel denetimlerinin artırılması gerektiğini belirtti. Ayrıca tek kullanımlık plastiklerin azaltılması ve yeniden kullanım modellerinin yaygınlaştırılmasının da gündeme alınması gerektiğini ifade etti.

Buyruk açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“2025 yılında yalnızca Avrupa Birliği ülkelerinden Türkiye’ye 503 bin ton plastik atık gönderilmesi üzerinde ciddi biçimde düşünülmesi gereken bir tablodur. Almanya’dan gelen plastik atığın 72 bin tondan 154 bin tona yükselmesi ve İngiltere’nin 139 bin tonla Türkiye’yi en büyük varış noktası hâline getirmesi, meselenin boyutunu açıkça ortaya koymaktadır. Türkiye’nin toprağı, suyu ve havası ticari hesaplara feda edilemez. Geri dönüşüm kapasitemizi öncelikle kendi atığımızı ekonomiye kazandırmak için kullanmalı, çevreyi ve gelecek nesillerin yaşam hakkını koruyan sürdürülebilir bir sistem kurmalıyız.”